Một ngày của người làm tiếp thị thường chia thành ba loại việc: nghe khách và đọc số liệu để hiểu chuyện gì đang xảy ra, làm ra nội dung, quảng cáo hay chương trình, và phối hợp với người bán hàng, người làm sản phẩm. Công việc ít hào nhoáng hơn nhiều người tưởng, mà nhiều lắng nghe, nhiều sửa đi sửa lại hơn.
Chào bạn, đây là Nhà Tiếp Thị. Tập này dành cho các bạn đang cân nhắc vào nghề, và cả những chủ tiệm muốn hiểu người mình sắp thuê sẽ làm gì cả ngày.
Những hiểu lầm hay gặp về nghề tiếp thị
Hiểu lầm phổ biến nhất là tiếp thị chỉ là quảng cáo, là làm ra những video, hình ảnh đẹp. Đó chỉ là phần nhìn thấy được. Phần lớn công việc nằm ở phía sau: hiểu khách, chọn nói gì, nói với ai, đo xem có hiệu quả không.
Hiểu lầm thứ hai là tiếp thị là nghề của người sáng tạo bay bổng. Sáng tạo có chỗ của nó, nhưng người làm nghề lâu thường giỏi lắng nghe, giỏi tổ chức, kiên nhẫn với những việc lặp lại, và chịu được việc ý tưởng mình thích bị khách bỏ qua.
Hiểu lầm thứ ba là tiếp thị và bán hàng là hai thế giới tách biệt. Thực tế, người làm tiếp thị giỏi thường dành nhiều thời gian nói chuyện với người bán hàng, vì đó là những người nghe khách nhiều nhất.
Biết những điều này trước giúp bạn chọn đúng nghề, hoặc chọn đúng người.
Buổi sáng: nghe và đọc
Nhiều người làm tiếp thị bắt đầu ngày bằng việc nhìn lại những gì đã xảy ra: quảng cáo hôm qua chạy ra sao, bài đăng nào được hỏi nhiều, khách nhắn gì, có đánh giá mới nào không.
Đây không phải chỉ là xem số. Họ đọc bình luận, đọc tin nhắn, đọc phàn nàn. Một câu khách hỏi lặp lại nhiều lần có thể thành đề tài bài viết tuần sau. Một lời phàn nàn có thể cần báo ngay cho bộ phận khác.
Ở doanh nghiệp nhỏ, phần này thường gọn: mười lăm phút lướt qua các kênh. Ở công ty lớn, có thể là một cuộc họp ngắn cả nhóm, mỗi người báo cáo phần mình.
Thói quen nghe trước khi làm giúp mọi việc trong ngày đi đúng hướng.
Phần lớn thời gian: làm ra và sửa
Phần lớn thời gian còn lại dành cho việc làm ra những thứ khách sẽ thấy: viết bài, chụp ảnh, quay video, thiết kế mẫu quảng cáo, soạn tin nhắn chăm sóc, chuẩn bị chương trình khuyến mãi.
Một sản phẩm tiếp thị hiếm khi xong trong một lần. Viết xong một mẫu quảng cáo, gửi chủ duyệt, sửa, thử chạy, xem kết quả, sửa tiếp. Người mới vào nghề thường bất ngờ vì phải sửa nhiều tới vậy.
Ở công ty lớn, mỗi người thường chuyên một mảng: người viết, người thiết kế, người chạy quảng cáo, người phân tích. Ở doanh nghiệp nhỏ, một người làm gần như tất cả, nên cần biết một chút mọi thứ.
Làm việc với đơn vị dịch vụ tiếp thị thì lại khác: một người có thể làm cho nhiều khách hàng cùng lúc, chuyển từ ngành này sang ngành khác trong một ngày.
Phối hợp: phần ít được nói tới
Người làm tiếp thị không làm một mình. Họ cần người làm sản phẩm cho biết có gì mới, người bán hàng cho biết khách đang hỏi gì, người giao hàng cho biết khách hay phàn nàn chuyện gì, người giữ tiền cho biết ngân sách còn bao nhiêu.
Một chương trình khuyến mãi đẹp mà bộ phận bán hàng không được báo trước sẽ thành thảm hoạ ở quầy. Một quảng cáo hứa giao trong ngày mà kho không kịp sẽ làm khách giận.
Vì vậy một phần đáng kể trong ngày là nhắn tin, họp ngắn, báo trước, hỏi lại. Kỹ năng nói chuyện với đồng nghiệp quan trọng không kém kỹ năng nói chuyện với khách.
Ở doanh nghiệp nhỏ, phối hợp thường là nói chuyện trực tiếp với chủ tiệm và vài nhân viên. Đơn giản hơn, nhưng cũng dễ bị bỏ qua vì ai cũng nghĩ người kia đã biết.
Cuối ngày, cuối tuần: nhìn lại
Nhiều người làm tiếp thị kết thúc tuần bằng việc nhìn lại: việc gì đã làm, kết quả ra sao, tuần sau làm gì. Họ ghi chú những gì hiệu quả để làm lại, những gì không hiệu quả để bỏ.
Đây là phần tạo ra sự khác biệt giữa người làm lâu năm và người chỉ làm theo thói quen. Người chịu nhìn lại sẽ giỏi lên mỗi tháng.
Nghề tiếp thị cũng đòi hỏi học liên tục, vì các nền tảng thay đổi, khách thay đổi, công cụ thay đổi. Nhưng những điều cốt lõi như hiểu khách, nói rõ, đo kết quả thì hầu như không đổi.
Việc nhỏ cho tuần này, nếu bạn đang tìm hiểu nghề: xin phép ngồi xem một người làm tiếp thị làm việc trong một ngày, hoặc hỏi họ ba câu: việc gì chiếm nhiều thời gian nhất, việc gì khó nhất, việc gì bạn không ngờ tới khi mới vào nghề.
Câu hỏi thường gặp
Nghề tiếp thị có cần giỏi thiết kế không?
Không bắt buộc, nhưng hiểu cơ bản về hình ảnh, bố cục, màu sắc giúp rất nhiều. Ở doanh nghiệp nhỏ, bạn thường phải tự làm những thiết kế đơn giản. Ở công ty lớn có người thiết kế riêng, bạn cần biết đủ để góp ý và duyệt.
Người làm tiếp thị có phải bán hàng không?
Không trực tiếp bán, nhưng phải hiểu bán hàng và làm việc sát với người bán. Ở doanh nghiệp nhỏ, ranh giới này thường mờ, và người làm tiếp thị có thể kiêm trả lời khách hỏi mua.
Làm tiếp thị có áp lực không?
Có, nhất là áp lực kết quả và áp lực thời hạn trong mùa cao điểm. Áp lực giảm đi nhiều khi có kế hoạch rõ, mục tiêu hợp lý và quan hệ tốt với đồng nghiệp. Như mọi nghề, cần biết giữ sức.
Tiếp thị ở doanh nghiệp nhỏ hay công ty lớn tốt hơn cho người mới?
Mỗi nơi một lợi thế. Doanh nghiệp nhỏ cho bạn làm nhiều thứ, thấy rõ kết quả việc mình làm. Công ty lớn cho bạn học quy trình, chuyên sâu một mảng, có người hướng dẫn. Chọn theo cách bạn muốn học.
Nghề tiếp thị có bị máy móc thay thế không?
Các công cụ tự động và trí tuệ nhân tạo đang làm thay một số việc lặp lại như soạn nháp, gợi ý, chạy quảng cáo tự động. Nhưng hiểu khách, chọn nói gì, giữ lời hứa với khách, phối hợp với con người vẫn cần người. Người biết dùng công cụ sẽ có lợi thế.
