Cách nhanh nhất để vào nghề tiếp thị khi chưa có kinh nghiệm là tự tạo ra kinh nghiệm: làm tiếp thị thật cho một tiệm nhỏ quen biết, cho một dự án của chính mình hay một tổ chức cộng đồng, và ghi lại mình đã làm gì, kết quả ra sao. Một việc thật có kết quả đo được thường thuyết phục người tuyển dụng hơn nhiều so với một xấp chứng chỉ.
Chào bạn, mình là Nhà Tiếp Thị. Vòng luẩn quẩn quen thuộc là cần kinh nghiệm mới được nhận, mà không được nhận thì không có kinh nghiệm. Tập này giúp bạn bước ra khỏi vòng đó.
Tự tạo kinh nghiệm thật
Hầu như ai cũng quen một người đang kinh doanh nhỏ: cô bán bánh đầu hẻm, anh bạn mở tiệm sửa điện thoại, người thân bán hàng qua mạng. Rất nhiều người trong số họ cần giúp với tiếp thị nhưng không có tiền thuê.
Đề nghị giúp họ trong một hai tháng, với một mục tiêu rõ ràng: làm lại hồ sơ trên bản đồ, đăng bài đều đặn, viết lại lời chào hàng, xin đánh giá từ khách. Ghi lại con số trước và sau.
Bạn cũng có thể tự làm một dự án nhỏ: một trang chia sẻ về sở thích của mình, bán thử vài món đồ tự làm. Bạn sẽ học được cách thu hút người theo dõi, viết cho người ta đọc, và cảm giác khi tiền thật được bỏ ra.
Tổ chức cộng đồng, câu lạc bộ ở trường, nhóm tình nguyện cũng là nơi tốt. Giúp họ quảng bá một sự kiện là một kinh nghiệm có đầu có cuối.
Chọn một mảng để giỏi trước
Tiếp thị rộng lắm: viết nội dung, thiết kế, quay video, chạy quảng cáo, tìm kiếm, thư điện tử, phân tích số liệu, tổ chức sự kiện. Người mới cố học tất cả cùng lúc thường không giỏi cái nào.
Hãy chọn một mảng hợp với điểm mạnh của bạn. Thích viết thì bắt đầu từ nội dung. Thích con số thì bắt đầu từ quảng cáo và đo lường. Thích hình ảnh thì bắt đầu từ thiết kế, video.
Giỏi một mảng giúp bạn có chỗ đứng đầu tiên. Từ đó, mở rộng dần sang các mảng gần. Người làm tiếp thị lâu năm thường biết rộng nhưng có một hai mảng thật sâu.
Dù chọn mảng nào, hai kỹ năng nền ai cũng cần là hiểu khách và viết rõ ràng. Hãy luyện hai thứ này song song.
Học từ đâu?
Có rất nhiều nguồn học miễn phí: tài liệu hướng dẫn chính thức của các nền tảng quảng cáo và mạng xã hội, sách về tiếp thị ở thư viện, các bài viết và kênh chia sẻ của người làm nghề.
Học tốt nhất là học đi đôi với làm. Đọc về cách viết tiêu đề, rồi viết thử mười tiêu đề cho tiệm của người quen. Đọc về hồ sơ bản đồ, rồi làm lại một hồ sơ thật.
Khoá học có thể giúp nếu bạn cần lộ trình rõ ràng và người hướng dẫn. Nhưng hãy cẩn thận với những khoá hứa hẹn quá mức: kiếm thu nhập cao sau vài tuần, đảm bảo việc làm, bí quyết làm giàu. Chọn khoá có người dạy đang làm nghề thật, có bài tập thực hành, và xin nói chuyện với học viên cũ trước khi đóng tiền.
Theo dõi những người làm nghề giỏi và chịu chia sẻ thật. Để ý cách họ phân tích một chiến dịch, cách họ nói về thất bại, không chỉ về thành công.
Xin vị trí đầu tiên
Những vị trí hợp với người mới thường là trợ lý tiếp thị, nhân viên làm nội dung, nhân viên chăm sóc trang mạng xã hội, thực tập sinh ở đơn vị dịch vụ tiếp thị. Đừng chê việc nhỏ, vì đó là nơi bạn học quy trình thật.
Khi ứng tuyển, đừng chỉ liệt kê kỹ năng. Kể những việc thật đã làm: giúp tiệm bánh của cô hàng xóm làm lại hồ sơ bản đồ, sau hai tháng số người gọi hỏi tăng lên rõ rệt. Một câu chuyện cụ thể như vậy đáng giá hơn mười dòng tự nhận mình sáng tạo, năng động.
Trước buổi phỏng vấn, tìm hiểu kỹ doanh nghiệp đó: trang của họ, khách của họ, đối thủ. Chuẩn bị vài gợi ý nhỏ cụ thể. Người tuyển dụng nhớ người đã chịu tìm hiểu.
Doanh nghiệp nhỏ thường dễ nhận người mới hơn và cho bạn làm nhiều việc hơn. Đó là trường học rất tốt trong một hai năm đầu.
Những thói quen giúp bạn giỏi nhanh
Thói quen thứ nhất là để ý quảng cáo và nội dung xung quanh với con mắt của người làm nghề. Thấy một quảng cáo hay, tự hỏi vì sao nó hay, nó nói với ai, nó muốn người ta làm gì.
Thói quen thứ hai là ghi chép. Mỗi việc làm xong, ghi lại đã làm gì, kết quả ra sao, nếu làm lại sẽ đổi gì. Sau một năm, cuốn sổ đó là tài sản quý.
Thói quen thứ ba là nói chuyện với khách thật. Dù ở vị trí nào, hãy tìm cơ hội nghe khách nói, đọc tin nhắn, đứng quầy một buổi. Người làm tiếp thị xa khách sẽ dần làm ra những thứ chỉ chính mình thích.
Việc nhỏ cho tuần này: nghĩ tới một người quen đang kinh doanh nhỏ, đề nghị giúp họ một việc tiếp thị cụ thể trong một tháng, và ghi lại con số trước khi bắt đầu.
Câu hỏi thường gặp
Không học ngành tiếp thị có làm được tiếp thị không?
Được. Nhiều người làm tiếp thị giỏi xuất thân từ các ngành khác như báo chí, ngôn ngữ, kinh tế, thiết kế, thậm chí kỹ thuật. Điều quan trọng là hiểu khách, viết rõ và có kinh nghiệm thật để chứng minh.
Chuyển nghề sang tiếp thị khi đã đi làm vài năm có muộn không?
Không muộn. Kinh nghiệm ở ngành cũ có thể là lợi thế, vì bạn hiểu khách của ngành đó. Ví dụ người từng làm bán hàng hiểu khách rất rõ. Hãy tìm vị trí tiếp thị trong chính ngành mình đã quen.
Có cần chứng chỉ tiếp thị không?
Chứng chỉ có thể giúp ở một số nơi tuyển dụng, nhưng hiếm khi là yếu tố quyết định. Kết quả thật từ những việc đã làm thường thuyết phục hơn. Một số chứng chỉ miễn phí của các nền tảng quảng cáo đáng học để có kiến thức nền.
Làm tiếp thị miễn phí cho người quen có bị lợi dụng không?
Đặt giới hạn rõ ngay từ đầu: làm trong bao lâu, làm những việc gì, và bạn được dùng kết quả trong hồ sơ của mình. Một hai tháng giúp có giới hạn rõ ràng là trao đổi công bằng cho người đang cần kinh nghiệm.
Tiếng Anh có quan trọng trong nghề tiếp thị không?
Có ích, vì nhiều tài liệu và công cụ dùng tiếng Anh, và nhiều thuật ngữ trong nghề cũng vậy. Nhưng với tiếp thị cho khách Việt, viết tiếng Việt hay, rõ ràng và hiểu văn hoá địa phương còn quan trọng hơn.
