Một video ngắn quay bằng điện thoại cần ba thứ quan trọng hơn thiết bị đắt tiền: ánh sáng tự nhiên từ cửa sổ, âm thanh nghe rõ, và ba giây đầu đủ sức giữ người xem ở lại. Một video đơn giản, thật thà, chỉ nói một ý duy nhất thường hiệu quả hơn hẳn một video cầu kỳ mà lan man.
Chào bạn, mình là Nhà Tiếp Thị. Video ngắn đang là kiểu nội dung được xem nhiều trên mạng, và nhiều chủ tiệm ngại vì nghĩ phải biết dựng phim. Thật ra chiếc điện thoại trong túi bạn đã đủ.
Ánh sáng và âm thanh quan trọng hơn máy
Phần lớn video nghiệp dư trông kém không phải vì máy kém, mà vì thiếu sáng. Cách sửa rẻ nhất là quay gần cửa sổ, quay mặt về phía ánh sáng, vào ban ngày. Ánh sáng tự nhiên mềm và làm màu món ăn, màu vải, màu da trông thật.
Tránh quay ngược sáng, tức là đứng trước cửa sổ quay vào trong, vì mặt người và sản phẩm sẽ tối đen. Tránh đèn huỳnh quang trên đầu chiếu thẳng xuống, vì nó tạo bóng dưới mắt.
Âm thanh thì quan trọng không kém. Người ta tha thứ cho hình hơi mờ, nhưng nghe tiếng rè hoặc tiếng ồn ào là lướt đi ngay. Quay ở chỗ yên tĩnh, đứng gần điện thoại khi nói, hoặc mua một micro cài áo giá rẻ nếu bạn nói nhiều trong video.
Với video không lời, như cảnh làm bánh, tiếng động thật của công việc như tiếng dao thớt, tiếng xèo xèo trên chảo thường hấp dẫn hơn nhạc nền.
Giữ máy và khung hình
Video rung lắc làm người xem mệt. Dựng điện thoại trên một giá ba chân nhỏ, hoặc tựa vào chồng sách, chồng hộp. Nếu cầm tay, khép khuỷu tay sát người và di chuyển chậm.
Hầu hết video ngắn trên mạng xem theo chiều dọc, nên quay dọc ngay từ đầu. Đặt thứ quan trọng nhất ở giữa khung, chừa khoảng trống phía trên và dưới vì đó là chỗ chữ và nút của nền tảng thường che lên.
Lau ống kính trước khi quay. Nghe đơn giản nhưng một vết dầu tay trên ống kính làm cả video mờ như sương, và đây là lỗi hay gặp nhất ở bếp và xưởng.
Quay nhiều đoạn ngắn, mỗi đoạn vài giây, thay vì một đoạn dài liền. Khi ghép lại, bạn có thể chọn đoạn đẹp nhất và cắt bỏ đoạn hỏng.
Ba giây đầu quyết định tất cả
Người lướt video quyết định ở lại hay đi trong khoảng ba giây đầu. Vì vậy đừng mở đầu bằng logo, lời chào dài hay cảnh trống. Hãy mở bằng thứ hấp dẫn nhất của video.
Có vài cách mở hay dùng. Mở bằng kết quả: bó hoa đã xong, rồi mới quay lại cách làm. Mở bằng câu hỏi: bạn có biết vì sao bánh mì để qua đêm bị dai không. Mở bằng hành động mạnh: con dao đặt xuống, ngọn lửa bùng lên.
Chữ trên màn hình ở giây đầu cũng giúp, vì nhiều người xem không bật tiếng. Một dòng chữ ngắn nói video này về gì giữ được người tò mò.
Và đừng hứa điều video không có. Mở đầu bằng điều gây sốc rồi nội dung bình thường sẽ khiến người xem bỏ đi giữa chừng, và không quay lại xem video sau của bạn.
Một ý mỗi video và những loại video dễ làm
Mỗi video chỉ nên nói một điều. Một mẹo, một bước làm, một câu trả lời, một khoảnh khắc. Muốn nói nhiều điều thì làm nhiều video. Người xem nhớ một điều, không nhớ năm điều.
Loại dễ làm nhất là quá trình: từ nguyên liệu tới thành phẩm, rút gọn trong vài chục giây. Loại thứ hai là trả lời câu hỏi của khách, quay mặt nói thẳng vào máy. Loại thứ ba là trước và sau, như căn phòng trước khi lắp kệ và sau khi lắp.
Loại thứ tư là một ngày ở tiệm, ghép những đoạn ngắn từ sáng tới tối. Loại thứ năm là đóng gói đơn hàng, nhất là với những đơn có cách gói đẹp.
Nếu ngại xuất hiện trước máy, bạn không cần lộ mặt. Đôi tay đang làm việc và giọng nói kể chuyện đã đủ tạo cảm giác người thật.
Phụ đề, độ dài và việc cần làm ngay
Luôn thêm phụ đề nếu video có lời. Nhiều người xem trên xe buýt, trong văn phòng, không bật tiếng. Phần lớn ứng dụng chỉnh video trên điện thoại đều có chức năng tạo phụ đề tự động, chỉ cần kiểm lại chính tả tiếng Việt vì máy hay nhận sai dấu.
Về độ dài, ngắn hơn thường tốt hơn, miễn là nói đủ ý. Cắt mọi đoạn thừa: lúc chờ, lúc lúng túng, lời chào dài. Xem lại và tự hỏi đoạn này bỏ đi có ai tiếc không.
Cuối video, một lời kêu gọi hành động ngắn: nhắn tin để đặt, ghé tiệm thử, theo dõi để xem phần tiếp. Nói bằng lời và hiện bằng chữ.
Việc nhỏ cho tuần này: đặt điện thoại cạnh cửa sổ, quay ba mươi giây một công đoạn bạn làm mỗi ngày, mở đầu bằng thành phẩm, thêm một dòng chữ, và đăng lên. Video đầu tiên luôn là video khó nhất.
Câu hỏi thường gặp
Có cần mua đèn quay video không?
Lúc đầu thì không, ánh sáng cửa sổ ban ngày là đủ. Khi phải quay buổi tối hoặc ở chỗ thiếu sáng thường xuyên, một đèn vòng hoặc đèn tấm nhỏ là khoản đầu tư hợp lý. Đặt đèn chếch một bên, đừng chiếu thẳng vào mặt.
Video ngắn nên dài bao nhiêu giây?
Không có con số chung, vì mỗi nền tảng và mỗi kiểu nội dung khác nhau. Nguyên tắc là ngắn nhất có thể mà vẫn đủ ý. Hãy xem người xem thường rời đi ở giây thứ mấy, rồi cắt cho gọn hơn.
Dùng nhạc nền có bị vi phạm bản quyền không?
Có thể, nếu dùng bài hát mà không được phép. An toàn nhất là dùng thư viện nhạc mà nền tảng cung cấp sẵn cho người dùng, hoặc nhạc có giấy phép rõ ràng. Với video quảng cáo trả tiền, càng cần cẩn thận.
Có nên thuê người quay video chuyên nghiệp không?
Với video giới thiệu dùng lâu dài như video cho trang chủ, thuê người quay có thể đáng tiền. Với video ngắn đăng thường xuyên, tự quay bằng điện thoại vừa rẻ vừa tự nhiên hơn. Nhiều khi video mộc lại được tin hơn video bóng bẩy.
Video không có người xem thì làm sao?
Xem lại ba giây đầu và chủ đề trước, vì đó là hai lý do hay gặp nhất. Thử nhiều kiểu mở đầu khác nhau cho cùng một nội dung. Kiên nhẫn đăng đều, vì nền tảng thường cần thời gian để hiểu ai nên được xem video của bạn.
