Muốn có một logo dùng được, bạn cần viết một bản yêu cầu nói rõ khách của mình là ai, cảm giác muốn tạo ra, những nơi logo sẽ xuất hiện và những gì bạn không muốn, thay vì chỉ gửi vài logo mình thấy đẹp rồi bảo làm giống vậy. Và khi nhận xét bản nháp, hãy nói vấn đề bạn thấy, đừng ra lệnh sửa từng chi tiết.
Chào bạn, đây là Nhà Tiếp Thị. Làm logo là việc nhiều chủ tiệm chỉ làm một lần trong đời, nên dễ lúng túng. Tập này giúp bạn làm việc với người thiết kế cho suôn sẻ.
Bản yêu cầu thiết kế gồm những gì?
Một bản yêu cầu tốt không cần dài, một hai trang là đủ. Phần đầu nói bạn kinh doanh gì, cho ai, khác các tiệm khác ở đâu. Càng cụ thể về khách càng tốt, vì người thiết kế cần biết họ đang vẽ cho ai nhìn.
Phần thứ hai là cảm giác. Ba bốn tính từ mô tả bạn muốn khách thấy gì khi nhìn logo: gần gũi, mộc mạc, đáng tin, vui tươi. Kèm theo đó là những tính từ bạn không muốn, như rẻ tiền, cứng nhắc, quá trẻ con.
Phần thứ ba là nơi logo sẽ được dùng: ảnh đại diện tròn trên mạng, biển hiệu ngoài trời, tem nhãn nhỏ trên hũ, thêu trên áo, in một màu trên túi giấy. Danh sách này quyết định logo phải đơn giản tới mức nào.
Phần cuối là những ràng buộc: màu bạn đã có và muốn giữ, ngân sách, thời hạn, và những gì đối thủ đang dùng để tránh trùng.
Gửi ảnh tham khảo thế nào cho đúng?
Ảnh tham khảo hữu ích, nhưng hay bị dùng sai. Gửi năm logo đẹp rồi bảo làm như vậy dễ khiến người thiết kế sao chép, hoặc làm ra thứ không hợp với tiệm của bạn.
Cách tốt hơn là gửi ảnh tham khảo kèm lời giải thích bạn thích điều gì ở đó. Thích cách nét vẽ đơn giản. Thích màu ấm. Thích cảm giác thủ công. Người thiết kế sẽ hiểu tinh thần thay vì chép hình.
Gửi cả những ví dụ bạn không thích, kèm lý do. Đôi khi biết điều khách không muốn còn giúp ích hơn biết điều họ muốn.
Và ảnh tham khảo không nhất thiết phải là logo. Có thể là ảnh quán của bạn, ảnh sản phẩm, ảnh khách hàng điển hình, ảnh một khung cảnh có không khí bạn muốn. Những thứ đó cho người thiết kế hiểu thế giới của bạn.
Nhận xét bản nháp sao cho có ích
Khi nhận bản nháp, cảm giác đầu tiên thường là thích hoặc không thích. Nhưng câu không thích lắm không giúp người thiết kế biết sửa gì. Hãy cố diễn đạt cảm giác đó thành vấn đề cụ thể.
Thay vì đổi sang màu xanh đi, hãy nói màu đỏ này làm mình thấy giống tiệm đồ ăn nhanh, trong khi tiệm mình muốn cảm giác chậm rãi. Thay vì làm chữ to lên, hãy nói khi thu nhỏ làm ảnh đại diện, mình không đọc được tên tiệm. Người thiết kế giỏi sẽ tìm ra cách giải quyết, có khi tốt hơn cách bạn nghĩ.
Nhận xét bằng cách đối chiếu với bản yêu cầu. Bản nháp này có tạo được cảm giác đã nói không, có dùng được ở những nơi đã liệt kê không. Như vậy cuộc trao đổi bớt cảm tính.
Hạn chế hỏi ý kiến quá nhiều người. Mỗi người thân góp một ý, logo sẽ thành một món lẩu thập cẩm. Hỏi vài khách mục tiêu thì có ích hơn hỏi cả họ hàng.
Kiểm logo trước khi chốt
Trước khi chốt, đặt logo vào đúng những nơi nó sẽ sống. Làm thử ảnh đại diện tròn cỡ nhỏ, xem trên điện thoại. In thử một bản trắng đen. Đặt lên ảnh biển hiệu, lên ảnh chiếc cốc, chiếc túi.
Kiểm ở cỡ nhỏ nhất bạn sẽ dùng. Nhiều logo có chi tiết đẹp nhưng nhỏ lại thì nhoè. Nếu vậy, nên có thêm một phiên bản rút gọn, chỉ giữ biểu tượng hoặc chữ cái đầu.
Kiểm khi chỉ in được một màu, vì con dấu, thêu, khắc, in trên túi giá rẻ thường chỉ một màu. Logo phụ thuộc vào hiệu ứng chuyển màu sẽ gặp khó ở đây.
Cuối cùng, tra xem tên và hình đã có ai dùng chưa, nhất là trong cùng ngành. Việc đăng ký bảo hộ cụ thể nên hỏi đơn vị tư vấn sở hữu trí tuệ.
Nhận bàn giao những gì?
Khi xong, hãy nhận đầy đủ các tệp: bản gốc có thể chỉnh sửa và phóng to không vỡ, bản ảnh nền trong suốt, bản màu, bản đen, bản trắng để đặt lên nền tối, và bản rút gọn nếu có.
Xin thêm một trang ghi mã màu chính xác cho màn hình và cho in, tên phông chữ đã dùng. Đây chính là nền móng cho bộ nhận diện của bạn.
Hỏi rõ về quyền sử dụng. Thoả thuận nên nói rõ bạn được toàn quyền dùng logo cho kinh doanh, chỉnh sửa về sau, và đăng ký bảo hộ nếu cần. Ghi lại bằng văn bản, dù chỉ là tin nhắn xác nhận.
Việc nhỏ cho tuần này: nếu bạn đã có logo, kiểm xem mình có đủ các tệp trên chưa. Nếu thiếu bản gốc, hãy liên lạc lại người làm cũ để xin, càng sớm càng tốt.
Câu hỏi thường gặp
Có nên dùng công cụ tự tạo logo trên mạng không?
Có thể dùng khi bạn mới thử nghiệm và ngân sách rất hạn chế. Nhưng logo từ công cụ có sẵn dễ trùng với người khác và khó đăng ký bảo hộ. Khi việc kinh doanh đã chắc, nên đầu tư một logo riêng.
Bao nhiêu vòng sửa là hợp lý?
Nên thoả thuận số vòng sửa ngay từ đầu, thường vài vòng là đủ nếu bản yêu cầu rõ. Sửa quá nhiều vòng thường là dấu hiệu bản yêu cầu chưa rõ hoặc có quá nhiều người góp ý. Khi đó nên quay lại bản yêu cầu.
Logo nên có chữ hay chỉ có hình?
Với doanh nghiệp nhỏ chưa nổi tiếng, logo có tên tiệm thường hữu ích hơn, vì khách chưa thể nhận ra bạn chỉ qua một hình. Có thể làm thêm biểu tượng riêng để dùng ở chỗ nhỏ. Khi đã quen, biểu tượng có thể đứng một mình.
Làm sao chọn được người thiết kế phù hợp?
Xem các công việc họ đã làm, chú ý xem có logo nào cho doanh nghiệp nhỏ giống bạn không, và phong cách có hợp không. Hỏi về quy trình làm việc và số vòng sửa. Người hỏi bạn nhiều câu về khách hàng thường là người làm cẩn thận.
Logo có cần thể hiện sản phẩm mình bán không?
Không nhất thiết. Nhiều logo tốt không vẽ sản phẩm. Vẽ sản phẩm giúp khách hiểu nhanh, nhưng có thể gò bó nếu sau này bạn mở rộng mặt hàng. Hãy cân nhắc cả kế hoạch vài năm tới.
